Cư xử với nỗi đau

470251_10150838040147007_357779619_o

Nỗi đau thì ai cũng có, không đau tay, đau chân, đau răng, đau lưng thì cũng đau tim, đau lòng, đau đớn. Tuần vài đợt, tháng vài lần, năm vài cú. Nỗi đau khi tới thì người ta thường có cảm giác nó chẳng bao giờ kết thúc cả. Thế rồi theo thời gian, nó chuồn mất, nhanh hơn ta tưởng.

Nỗi đau của bản thân thì đương nhiên chỉ người đó hiểu rõ. Đêm qua tôi mất ngủ, tôi biết là do cơn đau răng, nhưng giả như mẹ bị đau lưng, nhờ con mát xa, chẳng mấy ai lần đầu đã đấm đúng chỗ đau, gãi trúng chỗ ngứa. Chúng ta chỉ khẽ chạm hờ hờ bên ngoài nỗi đau, kể cả khi người kia đã chỉ rõ ràng ¨qua trái chút, xuống phải chút, dịch lên xíu, ờ gần gần rồi, tẹo nữa là tới¨. Cuộc giao tiếp như thế cũng phải nửa giờ thì mới ra đúng chỗ nỗi đau nằm ngủ. Nỗi đau của người khác, làm sao mình có thể cảm nhận được, để có thể cư xử với nó cho đúng?

Lâu rồi không viết blog, dạo này lên cơn lười kinh niên, tự nhiên thấy blog cũng chán, vậy mà hôm nay viết lại, lại chỉ muốn nói về một nỗi buồn trong những ngày này.

Tôi có người bạn tên Thái, Thiện Thái, nghe rất hay. Biết bạn hồi học lớp 4, khi học cùng đội tuyển thành phố. Bạn ở trường Ba Đình cử sang, học cùng nhóm học sinh Điện Biên bọn tôi. Trường bạn có 4 người tới: Thủy xinh gái, Hoài Anh đẹp trai, Thế Cường phong độ và bạn, gày đen cò hương. 3 bạn kia sáng rõ rạng ngời vì thông minh, bạn thì bình thường, không nổi bật, thế nên chỉ gọi là quen biết. Lên lớp 5, cả lũ được quy về một trường, chia làm 3 lớp chọn thành phố nên đi qua đi lại cũng có nhìn thấy mặt nhau. Bạn vẫn gầy xấu thế. Lên cấp 2, lại học cùng trường, tôi học lớp B, bạn học lớp A.

Sự kiện mà đứa nào cũng nhớ về Thái là khi nó nhờ vả một con bé trong lớp tôi, giật tóc bạn Thủy xinh đẹp ( mà nó thầm thích từ năm lớp 4) để mang về làm kỉ niệm, nhưng khi được hỏi thì chỉ nói là giữ sợi tóc trong hộp bút để thông cái bút mực. Thủy thì nằm trong hội Bát quái bọn tôi nên dĩ nhiên bạn Thái bị dè bỉu không ít vì tội dám thích người xinh đẹp. Thái đương nhiên vẫn thế, gày xấu đen và cao nhẳng hơn. 4 năm học cùng trường, chúng tôi chỉ là lướt qua nhau dưới sân trường giờ chào cờ, hay nhìn thấy nhau ở hành lang, thế thôi, không thân, có quen.

2 năm trước, tự nhiên Tuyết sang Châu Âu chơi, liên lạc với Thái, rồi với Thế Cường, sao đó mà tôi biết được nên rủ các bạn qua Paris thì về nhà ở cùng. Phải tới 10 năm từ ngày ra trường mới gặp lại nhau, bao nhiêu chuyện ngày xưa ngày nay, tự nhiên thấy thân thiết lạ thường. Có lẽ vì chúng tôi đều đang ở xa nhà hàng nghìn km. Hôm đầu tiên đưa 2 bạn ra vườn hồng chơi, tụi tôi chơi một trò chơi đoán chữ với mọi người, ai cũng phải tốt lên rằng ở cùng đội với Thái thì mới thể chiến thắng, bởi cái cách làm chủ trò chơi của nó. Thái với Tuyết ở cùng phòng với tôi mấy đêm. Có hôm thấy trên bàn mình có quyển sổ lạ, mở ra xem mới biết là Nhật Ký của Thái. Thái tập viết Nhật ký bằng tiếng anh, và những trang đầu tiên là viết về Paris, viết về tôi ¨Bạn ấy thật tốt bụng. Lâu lắm rồi mới liên lạc lại mà vẫn rủ chúng tôi đến nhà, nấu cho ăn, đi chơi cùng¨. Lần đầu tiên tôi được đọc những dòng người ta khen ngợi mình, thấy thật xúc động. Có người đang âm thầm biết ơn mình, ngoài việc vui cười bên ngoài.

Sau đợt ấy về, Thái còn gọi điện hỏi xin cách nấu lasagna để mời bạn gái người Nga mà nó đang cưa cẩm. Rồi hai đứa nói về nước Nga xa xôi, Thái sẽ đến, tôi muốn đến. Thái đã đên, tôi vẫn chưa đến. Nước Nga có lẽ mãi là kỉ niệm đẹp cho nó dù chuyện tình với bạn gái đó không thành. Nó cũng không buồn lâu, gặp vẫn thấy cười ngoác. Thái là người lạc quan nhất mà tôi từng thấy, với cái mồm rộng tới mang tai. Nó có thể mô tả là xấu lạ mà vui tươi. Nếu mà nghe về một vụ tự tử thì tôi nghĩ người cuối cùng tôi nghĩ tới là nó.  Người gì mà sống thật hăng hái với đời. Nó lăn lê ở Hà Lan bao lâu sau khi tốt nghiệp để kiếm việc, rồi không thành, về HN lại đi làm mà không thích, cuối cùng về lại Thanh Hóa làm gì đó. Hôm tôi cưới, sáng nó bắt ô tô đi hơn 3h ra ăn cưới, tay còn xách đôi giày bóng đá, bảo là tiện đi làm trận bóng, nhưng rồi trận đấu hủy nên ăn cưới xong lại bắt xe về. Tôi lu bu cưới, chẳng nói được nhiều chuyện, chỉ thấy thương bạn mất công ra ăn cưới mình vất vả. ¨Có vấn đề gì đâu, thấy vui là đi¨ nó bảo thế, rồi cầm đôi giày bóng đá đi ra cửa.

Tối hôm sau về nhắn tin lại ¨Cho tớ xin sdt của bạn … đi, hôm gặp trong đám cưới thấy hay quá¨. Chỉ được mê gái là giỏi. Đó gần như là tin nhắn cuối cùng trên FB, ngoài mấy tin nhắn hỏi thăm qua loa sau này.

Hôm thứ 6 nằm nhà, tự nhiên Tuyết kêu lên ¨Thái mất rồi¨, thấy lòng hụt hẫng quá. Tôi không tin mà nước mắt cứ trào ra. Nó bị chết đuối. Nghĩ tới việc nó loay hoay giữa dòng nước, thấy cái chết chìm dần vào mình mà tôi sợ hãi. Lúc đó nó nghĩ gì? nó chắc muốn được sống lắm lắm. Cái chết thường làm tôi thấy đau khổ vì nghĩ người đó mình sẽ không bao giờ được gặp nữa, nhưng lần này không phải như vậy. Tôi biết chúng tôi sống cả đời này chắc cũng chỉ gặp nhau 5 10 lần nữa chứ mấy. Điều làm tôi buồn và thương hơn bao giờ hết là khi cứ nghĩ nó vẫn còn loay hoay với cuộc đời này, chưa làm được việc mình yêu thích, chưa đạt được những ước mơ. Sao đời nó  cứ mãi loay hoay.

Tôi sợ hãi khi phải vào FB những ngày này nhìn những bức hình bạn đang cười hoặc những tin nhắn mọi người yêu quý bạn để lại. Chúng tôi còn chưa tròn 30.

Khi thấy tôi nằm khóc, chồng tôi rất nhẹ nhàng bảo ¨Em thương bạn à, thôi nào mai mình lên chùa thắp hương¨. Chỉ một câu nói và cái ôm như thế thôi mà sao tôi thấy cách cư xử với nỗi đau của anh hay vậy. Nhẹ nhàng và đơn giản. Chỉ năm ngoái thôi, tôi nghe kể chuyện một người bạn có em mất do chết đuối, tôi đã muốn tìm một cách cư xử mà tìm mãi không ra, đành lờ đi, không đả động tới. Lúc đó tôi đã thật muốn nhắn tin cho bạn ¨Chúng ta cùng đi học bơi nhé¨. Vậy mà làm không xong.

Posted in Cafe sáng | 1 Comment

Xứ Basque – biển, đồi, và pintxo (P2)

Sáng ngày đi Zumaia trời mưa âm ỉ, đi biển vào ngày mưa thật khiến người ta dễ nản lòng. Tàu dập dềnh qua những ngôi nhà xám khói trong ngày trời đất xám xịt. Cảm giác như mình đang sống trong một thế giới xám bồng bềnh, không cứng nhắc mà mong manh. Zumaia quả thực là một cái làng chân chất. Làng chẳng có gì đặc biệt, ngoài vài ngôi nhà cổ xung quanh nhà thờ chính, còn lại toàn là nhà cao tầng mới xây dựng cách đây chừng vài chục năm, hổ lốn và xấu xí. Hàng quán ở đây cũng không có nhiều, mà đặc biệt cửa hàng cứ 1h chiều là đóng cửa nghỉ trưa, thích thì 3h mở lại, có nhiều hàng tận 5h. Không hiểu dân xứ này họ sống thế nào với kiểu làm ăn lười nhác và hưởng thụ như thế. Cửa hàng thì đóng mà tiệm cafe thì luôn đông. Không có những cửa hàng bán đồ lưu niệm hay những tiệm ăn hào nhoáng. Ngôi làng này thật sự khác xa Donostia, phải cách tới 40 năm phát triển (hoặc hơn thế) trong khi về mặt địa lý cách có 40ph đi tàu. Tôi đã kì vọng nó nhỏ xinh, đáng yêu như một ngôi làng chài ở Cinque Terre nhưng hóa ra nó chẳng được phố thị nhưng cũng không giản dị đáng yêu mà đơn sơ, thơ lơ, tội nghiệp.

 IMGP0113

Zumaia không phải là không có tiếng, bởi cùng với 2 ngôi làng nữa, chúng cùng chia nhau đường bờ biển kì vĩ – một kì quan thiên nhiên thế giới. Ở đây, dọc bờ biển đá tạo dựng một hình thái khác lạ, gọi là Flysch. Núi tạo từ những lớp đá mảnh chứ không phải từ những khối đá. Nếu cắt dọc, nhìn như ruộng bậc thang, tầng tầng lớp lớp với màu sắc biến chuyển từ xám, xám đậm tới nâu, nâu tối. Nếu nhìn lát cắt dọc thì lại có cảm giác như hàng ngàn bánh răng cưa chập vào nhau của một động cơ phức tạp lắm. Các bánh răng đang chạy cọt kẹt, đồng bộ, để cho một cỗ xe thời gian tiến lên. Và cỗ xe thời gian ấy có lẽ đã chạy được hơn 100 triệu năm rồi. So với những dãy núi ấy, con người thật bé nhỏ cả về hình hài và đời sống. Sự già cỗi của núi đang được phô diễn ra bởi nước biển. Nước biển lấn vào ngày một nhiều, biến những ngọn núi to cao ấy thành  những mạch đá dài chạy dọc bờ biển. Những mạch dài chạy từ chân núi, băng qua cát, chìm vào lòng nước, giống như rễ của cây si đang len lỏi. Với bờ biển dài 8km chạy những mạch đá này, xứ Basque tạo cho mình một nét bí ẩn thiên nhiên mà chẳng nơi nào cũng có được.

Khi tôi tới bờ biển thì trời cũng vừa tạnh. Gió thổi mạnh mẽ vào các mạch đá. Sóng to, nhảy cuộn lên, tung bọt trắng xóa, òa vào giữa những kẽ đá dọc bờ, giống như bong bóng xà phòng vậy. Trời biển lúc này như được cấu thành từ hàng triệu hạt nước nhỏ li ti xám trắng. Cuộc sống như bay ngược lại thời nguyên thủy, khi các sự sống còn hình thành trong lòng nước từ các vi tảo. Tất cả đều bơi trong biển nước hài hòa. Thế rồi cuộc sống di dần lên bờ và cây cối thi nhau mọc. Trên đầu các ngọn núi lúc này là những thảm cỏ xanh. Mưa xuân đang mang màu sắc mới cho vùng đất. Nhà thờ nhỏ nàm trên cao, gió ùa vào, không chỉ lạnh lẽo mà con như muốn đánh bật người ta xuống khơi. Ngọn hải đăng ở xa, đã bị che lấp dễ dàng bởi hơi nước ẩm ướt. Chẳng thấy có du khách nào ở Zumaia, đến con người cũng vậy, họ như trốn hết trong các quán cafe.

IMGP0142 IMGP0212 IMGP0227

Zumaia

Trên cái brochure về ngôi làng này, họ kể về những chuyến đi thăm bãi biển đá, những chuyến theo tàu ra xa và cả những con cá nguyên con nướng trên than hồng. Vì cái hình ảnh bắt mắt của con cá nằm trong rọ sắt trên than ấm nóng quá ngon mắt ấy mà 2 đứa quyết tìm được nơi để thưởng thức, và điều đó dẫn tới ngôi làng Getaria bé nhỏ, có thể đi bus 40 phút từ San Sebastian Donostia hoặc chỉ 10-15 từ Zumaia. Nhưng trong cái hôm trời gió lạnh thất thểu ấy thì cả hai chẳng làm gì được ngoài việc trở về mái nhà AirBnB, đợi tạnh mưa để tiếp tục khám phá ẩm thực Donostia. Phải nói đêm đó hên vô cùng khi tìm được một quán rất hay ho tên là La Cepa.

Quán ấm áp, đèn vàng, các bàn ăn có trang trí các loại hạt khô, quầy bar vô số pintxo đặc sắc, cùng hàng chục cái đùi jabugo lủng lẳng. Tiếp viên quán vô cùng dễ thương, cứ lăng xăng giúp đỡ dù không nói tiếng anh. Vì bị dặn đi dặn lại phải ăn đặc sản xứ này là con mực nấu trong mực của nó (Chipirion tinta) nên 2 bạn quyết phải ăn cho được. Mà món đó ngon thật, mực thớ dai, sợi như thịt gà, nằm trong hỗn hợp mực đen ngòn ngọt ăn cùng cơm, thật là mê ly. Chồng làm thêm ly txakoli ấm áp thì lại càng mê mẩn món này. Tất nhiên, pintxo là một phần không thể thiếu. Pintxo que ớt ngấm chua cay với olive ra râu bạch tuộc gây ấn tượng đáng nhớ bên cạnh các loại trét bánh mì khác. Thêm đĩa thịt jabugo được làm nóng trong suốt, ăn ngọt dai lại càng làm cho ấn tượng về đồ khô xứ Basque thêm tốt đẹp. Kết thúc buổi tối bằng cái kem vị sữa chua từ quán Venezia thì thật hoàn hảo, kệ cả việc trời vẫn mưa tới tấp. À nó hoàn hảo một phần vì những bài hát hay của ban Street messages trio gồm 3 cụ già trẻ trung trong khu chợ. Ở dưới các cụ già khác nhảy theo, có 2 cụ bà khoe rằng mình ở Canada sang, đang đi du lịch 3 tháng châu âu. Họ thật trẻ trung sôi động, khiến người khác phải ghen tị.

Vì cái sự ăn chơi của các cụ mà sáng hôm sau tỉnh dậy, vợ chồng quyết phải tìm cho ra Getaria. Sáng nay trời nắng đẹp. Bãi biển của Donostia thể hiện nguyên sự quyến rũ của nó, khiến mùa hè du khách phải đổ về ầm ầm: bãi cát dài, sóng lớn, mềm mãi một bên thành phố. Buổi sáng Donostia ấy làm tâm hồn ai cũng trở nên vui vẻ, sống động, có lẽ chỉ bởi chút nắng trên mặt biển xanh lá. Thêm vào đó là cái đẹp nhỏ xinh của những ngôi nhà, thành cổ và mùi cá tươi tao từ những thuyền mới về từ đêm ở Getaria làm người ta thêm hứng khởi. Những thuyền lớn, nhiều đèn, các thủy thủ da đen đang thả neo, mang lên những thùng cá con xanh tươi. Trên bờ người đàn bà già ngồi khâu lại tấm lưới. Hải âu bay rợp trời đợi cá thừa. Thuyền chen chúc trong hải cảng nhỏ. Những ô tô tìm tới mua con cá tươi trong ngày.  Mùi biển, mùi cá, mùi cuộc sống làng chài làm tôi thích thú còn chồng thì nhớ quê. Có lẽ ai cũng mê biển.

IMGP0352 SIMGP0354

San Sebastian Donostia

IMGP0406 IMGP0400 IMGP0396 IMGP0354

Getaria

Quán ăn được recommend bởi Michellin ngay cạnh nhà thờ có tên Iribar đã đốt than hồng rực trước cửa. Trên bếp than là mấy cái rọ sắt để cho cá mực vào. Nó làm tôi nhớ lũ sardine nướng than ở Porto đã làm tôi và Giang điên đảo thế nào. Trời có vẻ muốn mưa lại. Bếp than hồng vẫn cháy rừng rực, thơm thơm, ấm nóng. Như đêm đông, bạn vớ được hàng ngô nướng trước ngõ thì khó mà không sà vào. Hai đứa vào ngay, quyết chí một phen hết tiền cho hải sản. Mấy con mực con (Chipirion) nướng thơm rưới olive của tôi tươi rói, ngọt lịm ăn đứt món bạch tuộc (pulpa) nướng sốt paprika mật ong của anh chồng háu đói. Anh háu đói đến mức ăn xong món bạch tuộc thì vẫn chưa đã cơn khát biển cả, phải gọi một con cá Monkfish xấu xí, mắt lồi, da xù xì, ngang bè như quái vật, nặng cả cân, nướng mọi. Con cá nhìn xấu mà thịt trắng tinh, dòn dai, với cái da cũng dai dòn, ăn ngon nhưng thiếu vị ngầy ngậy như thứ cá sardine rẻ tiền có thể mang lại. Hai đứa ăn no ễnh bụng vẫn phải cố nhét thêm ít kem tươi mềm mại làm từ sữa cừu rưới sốt rượu txakoli đặc sản. Qủa là đắt xắt ra miếng ngon.

  IMGP0428IMGP0423  IMGP0422IMGP0434

Phi bus tới một làng chài, chỉ để ngửi mùi cá tanh, ăn thịt cá tươi, sống không khí làng chài, thế thôi. Thế là đủ thấy một ngày thật đẹp, cho dù tối đó thất vọng tràn trề mấy món pintxo độc đáo của quán Zukero nổi tiếng (nổi vì tạo hình pintxo khác lạ đẹp mắt và đắt tiền). Một cô gái xinh đẹp khi bỏ son phấn tự nhiên làm người ta chán ngán. Quán đó đồ ăn dở và cung cách phục vụ cũng vậy. Món pintxo thì thua xa thứ pintxo rẻ tiền ở Biarritz mà chúng tôi ghé vào ngày hôm sau. Quán bar vui nhộn ấy bán pintxo giá chỉ 1 -2e, mà có đủ loại tư cá hồi xông khói, thịt jabugo, tới mấy cốc súp nhỏ bí ngô. Thật kì lạ vì Pháp luôn đắt đỏ hơn TBN vậy mà riêng cái món nhậu này lại rẻ hơn (nhưng cũng kém phong phú hơn chút). Món mực nướng (Chipirion a la plancha) cũng rẻ rề, 1 đĩa chỉ 7e mà thơm tới tận góc phố. Biarritz còn cho tôi thưởng thức thêm món bò nướng nổi tiếng, bên ngoài nướng cháy, bên trong mềm mại của những nhà hàng luôn đông khách.

IMGP0446

IMGP0451 IMGP0450 IMGP0452 MónIMGP0454

Pintxo đẹp mắt ở Zukero

Biarritz còn có nhiều hơn thế nữa. Thành phố rộng lớn này với những đại lộ lớn, chiều chiều ghế tràn ra từ những quán bar. Cuộc sống về đêm ở gần khu Halles và đường Gambetta náo nhiệt. Giới trẻ đứng đông bên ngoài, uống bia rượu và thưởng thức pintxo. Bánh gateau xứ Basque nhân kem, cherry hoặc mơ ngọt ngào. Bờ biển dài nhiều cát, sóng mạnh mẽ, người ta thi nhau lướt vát dưới cái lạnh căm căm. Những điểm ngắm từ trên cao cho người ta cái nhìn rộng ra biển khơi, thấy rõ những khối đá nhấp nhô gần bờ biển. Những khối đá làm tôi nghĩ tới con cá sấu quay đầu, hay con cá voi mắc cạn. Có khi nào về đêm, chúng trỗi dậy, thành quái vật biển khơi, hoặc chúng đợi bài hát của chú Selkie bé nhỏ để thoát xác, trở về cõi thần tiên, như bộ phim hoạt hình tuyệt hay Songs of the sea. Đi qua cây cầu ra mỏm đá ngoài biển, nắng lên rực rỡ như mùa hè, ở đó có thể nhìn rõ từng đoàn người lướt sóng, đang cố bơi ngược ra, hoặc đang cố nhảy đầu những con sóng lớn. Những mỏm đá lớn màu nâu nằm rải rác trên bờ biển Biarritz tạo sự khác lạ cho nó, giống như vùng miền nam của Bồ Đào Nha, còn nếu đá thành màu trắng sẽ hao hao Etretat của Pháp.

IMGP0529 IMGP0525 IMGP0516 IMGP0504

Biarritz

Biarritz thật kì lạ, cứ sáng mưa, càng tối càng nắng mạnh mẽ. Nắng như mùa hè rực cháy, khiến người ta không tin đã từng có những đám mây ngự trị trên trời. Lúc vừa tới chạy xuống biển, gió còn lùa cho xanh mặt mà sau 4h chiều thì áo ấm, mũ len phải cởi hết. Đi thong dong từ bãi cát này sang bãi cát kia, biển lấp lánh óng ánh như vẩy cá bạc. Tới bãi dài nhất thì lóa mắt, bởi xa xa bụi nước tung xóa mờ cả đường chân trời hay giao cách giữa cát và biển. Mắt tự nhiên mông lung không biết là mình đang nhìn thấy gì, trời hay biển. Trên những bãi cát ấy là các công viên đã xanh mướt và hoa vàng rực rỡ. Công viên theo kiểu bậc thang, nhiều tầng nhiều ghế, và trên cùng là khu trung tâm thành phố đầy người, xe và gió lộng.

Xứ Basque thật không làm người ta thất vọng về sự ăn chơi và không khí vui tươi của nó. Dù ở Pháp hay Tây Ban Nha, sự ngự trị của biển, đồi và pintxo vẫn luôn có. Ngôn ngữ không còn quan trọng ở đây, bạn nói tiếng Pháp, TBN hay xứ Basque, hay chẳng nói gì cũng được, chỉ cần sắm cho mình một tinh thần ăn chơi tới bến  và lăn xả hết mình vào nó. Thế thôi.

Posted in Ở xứ đấu bò, Du mục | 1 Comment

Giấc mộng chả biết bao giờ thành

Mình luôn thích nhất là đi chơi rồi ngồi viết về mấy chuyến đi chơi.

Cái blog này của mình sinh ra cũng vì như vậy. Hồi bé đọc sách của chị Giáng Uyên cũng thích có quyển sách như chị, đọc sách của Dương Thụy hay Phan Việt thì thấy mình còn hên hơn, đi được nhiều nơi hơn, đọc sách của chị Phương Mai thì ghen tị thèm khát. Chị Phương Mai đó đúng là số 1. Xong, mình ngồi mộng mơ sẽ có 1 cuốn sách của mình. Chả ai đánh thuế giấc mơ nên mơ suốt :))

Mà oái oăm là cuốn sách duy nhất mình được xuất bản lại chả liên quan gì tới du kí, mặc dù nó cũng được tạo cảm hứng từ mấy chặng ăn chơi. Nghĩ tới nghĩ lui thấy vẫn chưa hợp lý thế là mình ngồi tung bản thảo tứ tung khắp nơi. Câu trả lời duy nhất là NXB sẵn sàng cấp phép phát hành nhưng tiền in và phát hành thì tự làm nhé. Nghe có chút buồn phiền, vì ai chả biết bây giờ NXB dễ dàng cho phát hành lắm, nhưng cái khâu phân phối nhà sách mới quan trọng, huhu. Mình thì chả có tiền rồi, bây giờ tiền sữa cho con, còn ngồi đợi nhà nước Pháp rót, thì còn gì nói chuyện sách vở. Mình tự hiểu là tại mình chưa đủ tài và tiếng để NXB bảo kê từ A-Z, cơ mà vẫn canh cánh liệu có cách nào không ta?

Kiểu như mấy em gái của dự án Get lost be found, kêu gọi ground funding ấy, mỗi người góp cho các em vài đô, để các em đi và xuất bản quyển hành trình Mỹ của các em ấy. Nghe cũng hay và khả thi, vì hình như các em cũng xin được tận mấy nghìn đô. Cơ mà mình chả có mặt mũi nào làm vụ này, thấy kì kì, xưa có quyển sách mà khoe thôi đã thấy chôi chối :(. Chưa kể mình không ở Việt Nam, không quen biết nhà sách, tiệm vở nào thì làm sao mà tung hàng. Mà tung hàng, chắc gì đã có ai mua :D, lỗ chổng vó, thì nghèo còn nghèo hơn.

Bao nhiêu cái phải suy tư. Cơ mà giờ ngồi nhà rảnh thật muốn làm điều gì đó đột phá cho năm nay chói lóa :)). Thôi post lên đây để ai có kế sách gì thì bảo mình nha, hoặc không thì coi như cũng là cách thỏa mãn cái tâm sự thầm kín :))

Hay là cứ đi kêu gọi xin tiền tài phiệt bốn phương, làm việc gì khác thường coi, giống như cái danh sách những điều cần làm trước tuổi 30, có điều kì quặc là Chủ động hôn 1 người :)). Mình dám làm và giờ có 1 ông chồng để ôm. Đấy, liều lĩnh nó cũng có bù đắp của nó.

Posted in Cafe sáng | 1 Comment

Xứ Basque – biển, đồi và pintxo (P1)

Khi tôi bảo ¨Tao sắp đi xứ Basque¨, các bạn đều nói ¨Nghe thật lãng mạn quá đấy¨. Công nhận cái tên nghe rất cổ tích nhưng sự thực thì 4 ngày trời an dưỡng ở đó, chúng tôi chỉ quanh quẩn việc ăn và ăn. Đời tôi chưa có chuyến đi chơi nào mà thong dong và an nhàn như thế, rất thích hợp với bà bầu cần dinh dưỡng và đổi gió. Chuyến đi này là bước tiến xa với việc nằm lều ngủ bụi quen thuộc của 2 đứa, anh chồng nói ¨Đây là tour du lịch ẩm thực¨. ¨Đúng rồi, chúng ta ăn vì con¨.

Xứ Basque như người ta vẫn gọi có cái tên riêng là Euskadi, có cờ riêng ba màu: xanh, đỏ, trắng, có ngôn ngữ riêng, có văn hóa riêng, ẩm thực riêng, hệ thống tàu riêng và lúc nào cũng đòi ra ở riêng. Xứ Basque gồm một phần nhỏ miền Tây Nam Pháp và Đông Bắc Tây Ban Nha, thế nhưng nếu tách ra thì có lẽ cũng to hơn nước Thụy Sĩ. Hồi xưa xem tivi về xứ này, thấy những thảo nguyên xanh bạt ngàn, bò cừu thẩn thơ, những đùi thịt khô Jabugo chất lừ, thứ pintxo nhiều màu sắc, phô mai đục lỗ, rượu Txakoli trắng, và gateau Basque nhân kem thì thèm thuồm lắm, chỉ muốn lao tới ngay. Sau này khi ngồi nhà rảnh rỗi, nhìn lại bản đồ xứ Basque biết thêm nơi đây không chỉ có đồng cỏ xanh tươi, còn có bãi biển dài nhiều cát, nước xanh vây quanh từ Biarritz tới Bilbao, người ta phơi nắng, lướt sóng, tắm mình trong hải sản thì cái sự ham chơi lại trỗi dậy. Vậy là phải lên đường khẩn cấp, để tận hưởng chút gió biển Atlantic trước khi sinh em bé. Đến khi tới nơi đây rồi, tận mắt thấy sự ưu đãi của thiên nhiên: đất đai trù phú, nông sản dồi dào, hải sản phong phú, mới thấu hiểu sao mảnh đất tí hin này cứ đòi độc lập khỏi cả Pháp và Tây Ban Nha.

Tháng 4 ở vùng biển Atlantic nổi tiếng nhiều mưa nên cuối tháng 3 khi mà trời còn chưa hết lạnh, hai đứa đã kéo nhau đi. Một tuần trước khi đi, coi lại dự báo thời tiết mới biết, tuần tới mưa nguyên ngày, nhưng tôi với tính lạc quan cố chấp thì vẫn lên đường khí thế với 1 valy đầy váy áo mùa hè cùng kính mát và mũ cói.  Có lẽ bởi vì tôi bị ám ảnh câu chuyện về 1 ngôi làng. Ngôi làng ấy bị hạn hán lâu ngày, dân chúng được yêu cầu mang theo một vật may mắn để lên đồi cùng cầu mưa. Họ cầu 1 lúc thì có mưa thật. Tất cả nhìn nhau và tự nhận chính vật mình mang tới đã mang lại cơn mưa. Họ tranh luận không dứt thì tự nhiên có cô bé con thốt lên ¨Mẹ ơi, mình về đi, con có mang theo dù¨. Người lớn nhìn nhau ngơ ngác, chẳng ai trong số họ có dù trong tay. Đấy, tôi sẽ làm một việc ất ơ như thế. Thật sự thì khi tàu tới Biarritz lúc 3h chiều, trời đã nắng to, rất đẹp, cả hai mừng rỡ vô cùng, dù cho gió biển vẫn thốc qua lớp chiếc áo măng tô xù lông. Chưa tận hưởng được chút nắng nào, 2 đứa đã líu ríu dắt nhau đi bắt bus đến Hendaye, để từ đó bắt metro sang San Sebastian – thiên đường ẩm thực xứ Basque.

Trên mạng nói có 2 cách đi từ Biarritz sang San Sebastian. Một là bắt bus của công ty TBN tên Pesa, sẽ đi thẳng tới nơi luôn, nhưng mà lại không nói bus đó bắt ở đâu. Vào gare SNCF của Biarritz hỏi họ cũng chịu, chẳng biết PESA là gì. Trên vài forum thì nói vu vơ là có thể bắt cạnh Tourist office, thế nhưng từ gare đi vào tới đó cũng mất 15-20 phút, rất phức tạp. Cách thứ 2 là đi tàu từ Biarritz tới Hendaye, giá vé 6e 1 chiều, tôi đã tính đi kiểu này, cơ mà không hiểu sao hôm đó xui tàu bị hủy hết. Trong cái rủi có cái may, bus đi giữa 2 thành phố này 1 tiếng có 1 chuyến, giá chỉ 2e mà đi cũng chỉ mất 40 phút như tàu, có điều tôi đã say khốn say khổ vì đường quá vòng vèo. Con đường đi qua những bầu trời xám xịt, những đồi xanh, cỏ rộng và cừu trắng im lìm. Những con cừu dường như bất động, cả ngày chúng chỉ đứng yên một chỗ, chọn xem ăn nhánh cỏ bên trái hay bên phải. Cuộc sống của tụi nó gói gọn trong việc ăn cỏ và tắm nắng, cho tới khi bị xén lông và đưa lên bàn. Cây cối mùa này khẳng khiu quá, chưa mướt mát dù mưa đã nhiều. Ven đường chỉ có cây mimosa vàng rực rỡ và vài cây táo mận hay mơ đào nở trắng. Chỉ vậy thôi mà tôi đã thấy cái xứ này đẹp quá, nếu là mùa xuân chớm hè, khi trời xanh trong, không mây, hoa lá tưng bừng thì không biết còn mê hoặc tới đâu.

Ở Hendaye, thành phố biên giới 2 nước, chất Pháp vẫn hiện rõ, bên bến cảng những ngôi nhà lộ khung xương gỗ kiểu Timber nhiều màu sắc phơi mình bên tàu thuyền. Cũng ở đây ngôn ngữ xứ Basque đã xuất hiện, không giống tiếng Pháp hay tiếng TBN, mà nhìn như loại chữ của mấy nước Đông Âu. Dân Basque tưởng nghèo mà không phải vậy, họ xây dựng những tuyến metro hiện đại để đi khắp nơi trong vùng. Vùng chia làm nhiều vùng nhỏ, giá vé tới từng vùng nhỏ được cố định cho mọi điểm tới. Ví dụ tôi đi từ Hendaye tới Donostia – San Sebastian, hay từ Donostia tới Zumaia tới Gelata thì giá vẫn vậy 2.35e 1 chiều. Gía vé còn rẻ hơn từ nhà tôi vào Paris dù tàu mới hơn và đi xa hơn. Con tàu đi 40 phút qua rất nhiều thành phố nhỏ. Thành phố ở TBN thật kì lạ, cây cối ít, nhà dân không thấy, toàn nhà chung cư cao thật cao, ít nhất cũng 5-6 tầng, màu vàng nâu hoặc khói đậm, xây chắc tầm 10-20 năm đổ lại. Có những ngôi nhà còn tan hoang, đổ nát, cứ vừa qua một trận chiến tranh. Nhìn cuộc sống ở đây không khiến người ta thấy ủ rũ, buồn chán về sự nghèo khó và cứng nhắc. Sự rực rỡ, vui tươi của cuộc sống ven biển, của xứ Latin,  mặt trời ấm nóng, những điệu Flamengo, sangria, cát vàng, như ở Barcelona dường như không chạm tới được nơi này. Tiêu điều quá, tiêu điều tới buồn chán. Con tàu chạy tít trên cao mặt đường. Bên dưới, người người xám xịt trong mưa.

IMGP0054

Donostia-San Sebastian cũng mưa, cũng xám, nhà cũng cao, vàng, cũng nâu, cũng khói, nhưng kiểu cấu trúc lâu đời. Có những ngôi nhà có âm hưởng Pháp hoa mĩ, có những ngôi nhà lại thật giản đơn mà bề thế. Nhà cao, nối nhà cao, những con đường rộng dài, quy hoạch ngăn nắp, sạch sẽ trồng nhiều hoa anh đào hồng nhạt, mộc lan tím đỏ, hay hoa trà rực rỡ. Tổng quan thành phố cho thấy sự sung túc, giàu có hơn hẳn những hàng xóm xung quanh. Ngày xưa đây chỉ là một làng chài bé nhỏ, nhưng vua và hoàng hậu TBN đã quyết định biến nó thành đô thị văn hóa và ăn chơi. Điều đó giải thích cho sự rực rỡ ánh đèn ban đêm trong thành phố và ngoài bờ biển, sự nhộn nhịp của các quán bar trong phố cổ, những nhà hàng Michellin đắt tiền (ở đây có số lượng nhà hàng Michellin nhiều nhất thế giới) và sự sầm uất những cửa hàng cửa hiệu thời trang gần nhà thờ lớn. Các mặt hàng đa dạng, bởi có nhiều nhãn hiệu riêng, đẹp mắt và xắt ra miếng. Khó tin được vùng đất này thuộc về TBN đang suy thoái, khánh khiệt, tới công chúa còn bị vòng lao tù vì trốn thuế. Xứ Basque quả là khác thường.

IMGP0074 IMGP0078

Đêm đầu ở San Sebastian, trời mưa yếu ớt, con người vẫn đông nườm nượp trong phố cổ dù là ngày trong tuần. Các quán bar từ 7h đã đầy đặc pintxo màu sắc trên quầy. Pintxo, còn gọi là pincho hay tapas, thường được làm từ mẩu bánh mì baguette, bên trên có phủ những thứ thịt nguội hoặc tôm trứng, với nhiều cách làm, trang trí cầu kì công phu. Quán bar nào cũng dày đặc người đứng xung quanh quầy. Họ uống bia, rượu, trò chuyện và ăn pintxo. Rất khó để chọn lựa một quán cho mình, bởi mỗi quán sẽ có mỗi loại riêng, là niềm tự hào của họ. Chúng tôi vào một quán pinxto nhỏ xíu, ngay đầu đường, bởi cái menu tràn ngập chữ, hứa hẹn sẽ có nhiều món phong phú. Bên trong, người đàn ông hiền lành đang chạy xuôi ngược lấy đồ, mấy người đàn bà từ trong bếp mang ra các loại mới. Hội các bác nữ hưu trí đang túm tụm ăn uống, buôn chuyện rôm rả. Quán chỉ có 1 quầy bar dễ tới vài chục loại pintxo và một bức tường có bàn để người ăn có thể đặt đồ. Trong cái không gian chật hẹp đó, tuyệt nhiên không có bàn ghế gì, tất cả đều đứng trong mãn nguyện. Tôi sà vào chọn vài loại pintxo lạnh có thể ăn ngay, còn chồng thì gọi vài loại pinxto cần hâm nóng. Bác bán hàng không biết tiếng anh, nghe bập bõm tiếng pháp, cố làm mọi cách giải thích cho khách. Sau một hồi đánh vật với nhau thì hai bên cũng thấu hiểu. Tôi hí hửng bê ra những đĩa rực rỡ.

Miếng pintxo đầu tiên có một lớp chân nấm nâu, bên trên là sốt maynonaise trộn trứng, rồi phủ bởi lớp cá hồi xông khói hồng hồng. Đúng là cả một nghệ thuật, cá hồi dai, mằm mặn, sốt ngậy, trứng mịn, nấm dai, ngòn ngọt, và bánh mì giòn. Tôi mê tơi. Có món pintxo có thịt khô Jabugo ngọt, dai và mỏng như tờ giấy cũng hấp dẫn, bởi khi làm nóng lên miếng thịt trong suốt thấy cả thớ và đường vân. Món pintxo tôm thì không có bánh mì mà tôm bóc vỏ, xiên vào que, nướng trên bàn nướng, sau đó rắc ít hành phi băm nhỏ, con tôm hồng hồng, ăn sần sật, thơm nức mũi. Món mực chiên còn gọi là Chipirion a la plancha thì nướng nguyên con mực nhỏ, sau đó đặt trong đĩa rưới dầu olive, chưa được lòng bạn chồng lắm, dù nó vẫn thơm lừng hơn món bạch tuộc. Cả cái món cật lợn xiên, chiên lên cũng không phải là món khoái khẩu của cả 2. Mỗi món pintxo ở đấy giá từ 3-4e, mà ăn, ăn nữa, ăn mãi, một hồi quay lại đã mất một đống tiền. Chỉ có rượu txakoli là rẻ, 1,5e 1ly, hàng nào cũng vậy. Tôi uống nước khoáng nên chẳng biết tả mùi vị rượu  này thế nào, chỉ thấy chồng bảo ¨Được¨.

Phố đêm, đèn đường vàng, mưa hiu hắt. Những người già đứng chật quán bar, những quán bar treo chật đùi bò. Lũ trẻ đứng chìa ra ngoài đường, ai cũng bia rượu giòn giã. Nhạc vang lên không nhiều. Các quán kem vẫn còn mở cửa. Các cửa hiệu thì đóng dần. Mưa đã hết, gió thổi té tát từ biển vào. Bãi biển ở San Sebastian thật dài và hẹp. Sóng đánh ầm ầm, dữ dội, thảo nào đây là nơi để người ta lướt sóng. Cát ở đây mịn màng, mềm mại, nhưng không nhiều như ở những bãi Việt Nam. Cát nâu vàng, nước thì không xanh sẫm như Địa Trung Hải mà xanh lá cây nhàn nhạt, khiến anh chồng nghĩ ngay tới biển quê. Đường dọc bờ biển sáng rực, lát đá sạch đẹp, người ta cho chó đi dạo trong buổi tối mát lành sau mưa.

Mưa đeo đuổi từ ngày này qua ngày khác. Sáng hôm sau tỉnh dậy, trời có mưa, nhìn đã chán, chỉ muốn nằm nhà. Vì lừng khừng dậy muộn cộng với việc nhâm nhi bữa sáng bánh ngọt và socola nóng siêu đặc mà hai bạn đã bị lỡ tới 2 chuyến tàu. Bữa trưa phải hoàn thành vội trong quán bar Iruna cạnh nhà ga. Ở đây họ phục vụ pintxo từ 9h sáng. Sáng mà pintxo cũng đa dạng từ thịt cho tới hải sản. Pintxo ở đây rẻ vô cùng, 2.5e 1 suất mà tới 4 miếng bánh mì kèm thịt xông khói jabugo hoặc 1 đĩa 2 lát cá bacalau, trong khi ở nơi khác Pintxo chỉ có nghĩa là 1 miếng bánh mì mà thôi. Có lẽ vì 2 đĩa pintxo ngon lành ấy mà chuyến đi Zumaia ngày hôm đó cũng thấy có chút phấn khích.

IMGP0055

IMGP0089 IMGP0092 IMGP0264 IMGP0265

Posted in Ở xứ đấu bò, Du mục | Leave a comment

Ba kể con nghe

canh-dong-8214-e119dCon thân yêu, con đang đạp rất yên cho bụng mẹ. Con có biết đêm qua, ba mang đàn ra hát. Ba hát vài bài í ới quen thuộc, xong tự nhiên ba nói ¨Chúng ta phải hát một bài cho em bé¨

Lúc đó mẹ nghĩ ngay tới ¨Ba kể con nghe¨, có bài hát nào về cha và con lại đáng yêu đến thế. Ba con chưa nghe bài đó bao giờ, còn mẹ không nhớ nhiều. Mẹ chỉ nhớ mãi câu ¨Ba yêu con biết bao nhiêu¨ và¨Như ba yêu con chưa bao giờ ba chán¨ đã thấy bài hát thật đúng, thật hay rồi.

Tiếng guitar vang lên, giọng một người cha vang lên, tất cả giản dị, đơn sơ, trong sáng.

¨Con là cánh đồng

con là cánh đồng

Nằm giữa khoảng trời mênh mông¨

Câu hát nghe như thơ vậy. Liệu con có cảm giác mênh mang, chơi vơi, bay bay? Mẹ đã thấy thật nhiều cánh đồng, những cánh đồng miền Bắc, miền Trung, những cánh đồng ở Pháp ở Ý, tất cả xanh mướt và tít tắp. Những cánh đồng cho ta lúa gạo, lúa mì, lúa mạch, cho ta sự sống, sinh sôi, nảy nở, lớn lên. Từ đất con người ta được nuôi dưỡng không chỉ thể chất mà cả tâm hồn nữa. Con cũng sẽ được nhìn thấy những cánh đồng và yêu nó. Những cánh đồng lộng gió, mùi hương lúa non, mùi ngai ngái lúa chín, mùi bùn đất sau mưa, mùi cỏ ướt buổi sáng. Tất cả những mùi đánh thức ta về thực tại. Con sẽ thấy.

Mỗi lần mẹ nghe bài hát ấy, mẹ lại xúc động. Ba sẽ yêu con nhiều lắm, như ông ngoại và mẹ, như mọi người cha vẫn yêu thương con gái mình. Thật kì lạ là giờ mẹ chẳng nói chuyện nhiều với ông, vì ông cứ giục những điều to lớn, nhưng mẹ luôn nghĩ ông thương mẹ nhiều vô cùng. Một tình yêu không bao giờ chán. Ba chưa thấy con, ba không thể hiểu hết về tình yêu dành cho một em bé. Mẹ chưa thấy con, nhưng mẹ cảm thấy những cử động dù là đấm, đạp hay cựa mình, để biết em bé ấy đang lớn lên từng ngày. Sớm thôi, em bé ra đời và chúng ta sẽ yêu em ấy nhiều lắm.

Thật kì lạ là những em bé khi nhỏ thường hay quấn ba. Ba chơi với chúng, ba hiền từ, ba là người tốt. Mẹ đóng vai ác, mẹ gắt gỏng, mẹ suốt ngày phải trông chực, mệt mỏi, đến nỗi khó mà nhẹ nhàng. Con rồi cũng sẽ bám ba, để lớn lên mới hiểu và thương mẹ nhiều hơn. Hôm nọ mẹ xem một bộ phim, có cô gái trẻ sinh một em bé rất khó khăn. Khi sinh xong em bé, cô ấy khóc rất nhiều, cô ấy nói ¨Giờ thì em biết ngày xưa mẹ vất vả thế nào để sinh em¨. Cô ấy khóc không vì nỗi đau hiện tại mà vì sự thấu hiểu dành cho quá khứ. Con yêu, con là một em bé gái ngoan, rồi con sẽ có em bé của con, khi đó con sẽ như mẹ bây giờ, cảm thấy nhớ và thương mẹ mình.

Thời gian trôi thật nhanh, con bây giờ đã 6 tháng. Con sẽ tới với chúng ta nhanh vô cùng. Mẹ nhớ bài hát Turn around:

Where are you going, my little one, little one
Where are you going, my baby, my own?
Turn around and you’re two, turn around and you’re four
Turn around and you’re a young girl going out of my door

Quay 1 vòng, con lên 2, con lên 4, rồi con thành thiếu nữ. Người cha trong bài hát vừa vui mừng, vừa ủ rũ. Đứa bé trong tay tôi chạy đâu mất rồi? Nó biết lẫy, biết bò, biết chạy, chạy ra vòng tay của cha mẹ. Ba mẹ và cả cậu nữa, đều đang ở rất xa, rất xa những vòng tay. Chúng ta lớn lên, bật dậy, tìm cách ra đi, thỏa mãn mình, thỏa mãn sự kì vọng, rồi cứ đi mãi. Đơn giản một hình ảnh quen thuộc: một đứa bé từ làng, rời cánh đồng, ra trường đại học, dựng nhà lập nghiệp ở đó. Ba mẹ thậm chí còn đi xa hơn chút, xa tận 10000 km. Những mái nhà, chỉ có cha mẹ già vẫn không mong con mình trở về vì nghĩ ở nơi xa chúng sống vui hơn, tốt hơn, hạnh phúc hơn. Vậy sinh ra con cái để làm gì?

Trong cuốn sách Tôi Charley và nước Mỹ, John Steinback kể: Người Mỹ không ở yên, họ luôn muốn di chuyển, sống trong những ngôi nhà di động, không gốc rễ, mà vẫn thấy sự ổn định bình yên. Có lẽ không chỉ người Mỹ. Con người từ sơ khai đã thế, cố đi tới một nơi, chiếm hữu, ổn định, rồi ra đi. Sự khai hoang mang lại con mắt sáng cho loài người, chúng ta đã mở rộng bản đồ từ Bắc tới Nam. Chúng ta sống từ vùng đất trù phú tới khô cằn, từ sa mạc tới băng tuyết. Con người ở mọi nơi, họ không ngừng nghỉ chút nào, nếu họ dừng lại một chút, có lẽ chúng ta sẽ mãi thu lu ở Châu Phi. Con sẽ có tóc xoăn, da đen, và nói thổ ngữ. Vậy đấy, rồi con sẽ ra đi, mẹ nghĩ mãi về điều đó, dù con còn chưa ra đời nữa. Mẹ thấy buồn vô hạn. Mẹ muốn con đi thật nhiều, thật xa, hơn mẹ, nhưng lại buồn khi thấy chỉ còn mình mình. Hồi xưa mẹ còn nghĩ, nếu có con trai, mẹ sẽ đặt tên Viễn Dương. Ba bảo như thế nó sẽ đi mãi đấy. Giờ mẹ có con, con gái, con cũng sẽ đi nhưng sẽ về nhà nữa nhé.

Đêm khuya, ba không hát nữa. Mẹ gợi ý chúng ta nghe một bài xưa cũ ¨Dance with my father¨. Chỉ một điệu nhảy thôi mà làm cả 3 chúng ta xao động. Những ca sĩ nổi tiếng đang nhảy với ba mình trong clip. Kể mà ở VN cũng có truyền thống trong ngày cưới cô dâu nhảy với bố mình thì hay biết bao. Ngày cưới của mẹ, ông ngoại chỉ nói ¨Có những điều dặn dò thì vừa nói hết rồi, còn có những điều riêng thì chỉ bố với con gái mới biết¨. Mẹ cũng chẳng biết đó là điều gì nhưng mà đó là giây phút xúc động nhất. Có những chuyện chỉ chúng ta biết với nhau. Có những bí mật, hay ho và nhàm chán, vui vẻ và buồn đau, chúng ta giữ kín chỉ 2 người biết. Mẹ nhớ ngày xưa có câu chuyện Phan thị Vàng Anh viết về người con gái biết cha mình ngoại tình, mà giấu, chỉ ngấm ngầm cho ông ấy biết. Họ đấu trí trong ngôi nhà nhỏ. Độc giả đã liên hệ không biết đó có là sự đối đầu thực tế của cô ấy và cha mình Chế Lan Viên. Cũng có thể lắm. Con gái thường không bao giờ muốn làm mất đi hình ảnh đẹp của cha mình. Luôn lấy đó là niềm yêu thương và có thể chọn lựa chồng nữa, thì làm sao họ có thể để lộ ra những bí mật không hay. Mẹ cũng có bí mật về cha của mình, cũng có hình ảnh người cha đẹp, nhưng mẹ lấy một người chồng khác cha, khác ở sự tận tâm và biết biểu hiện yêu thương.

Con yêu, con thật sung sướng vì ba của con biết quan tâm, chăm sóc và nói yêu thương rất nhiều. Ba xoa bụng mẹ và nói ¨Anh thương con quá¨. Thật đấy, ba thương con lắm, cánh đồng của mẹ.

Posted in Cafe sáng | 4 Comments