Những mùa hoa tràn về

Ngày xưa ở nhà tôi thường nghĩ sao con người có thể sống ở mấy cái xứ lạnh lạnh, 0 độ rồi âm độ như thế. Ở xứ nhiệt đới có phải sướng không, nắng ấm quanh năm, có điều nhiều khi hơi nồng cháy quá. Thế nhưng khi sang tới bên này thì tôi nhận ra rằng, mùa đông khắc nghiệt đấy, người ta căm ghét đấy, nhưng cái cảm xúc ghét bỏ ấy sẽ dễ dàng trôi vào quên lãng khi mùa xuân chào sân. Mùa xuân mang theo những cơn gió mát lành mơn trớn trên da thịt và tâm hồn.  Sự sống len lỏi dâng lên từ mọi ngóc ngách, từ đất tới trời.unnamed (3)

Bắt đầu từ những mầm hoa Crocus. Hoa Crocus còn gọi là hoa xuyên tuyết bởi nó xuyên tuyết đi lên. Tôi nhớ trong một bộ phim hoạt hình từ hồi nhỏ, có cô bé bị dì ghẻ bắt vào rừng nhặt hoa giữa mùa đông, bà chúa tuyết thương tình đã cho mọc lên những bông hoa nho nhỏ, xinh xinh từ mênh mông tuyết trắng. Hoa Crocus có rất nhiều màu: vàng, trắng, tím, hồng, mà phổ biến nhất có lẽ là màu tím xanh. Giữa đám cỏ xanh hay quanh những gốc nổi lên những đám hoa crocus căng tràn. Hoa thấp bé như hoa dại, như daisy, như bồ công anh nhưng không ai nỡ dẫm lên. Crocus quá mỏng manh, quá đáng yêu, trông như đóa tulip cỡ nhỏ, trông như đóa Lily the valley cỡ lớn, trông như những giọt nước, giọt mưa, giọt đẹp. Khi Crocus mọc lên thì mọi người biết chắc mùa xuân tới rồi, dù ra đường quần áo khăn mũ vẫn kín mít, gió vẫn thổi lộng, và mưa lúc ngắn lúc dài.

17203252_10212437945493065_6001909557387003011_n

Crocus chỉ tươi đẹp được chừng 1 tới 2 tuần là để lại những buồn thương trên cỏ. Lúc này cây trên cao bắt đầu tô điểm trời. Những loài hoa trắng là khởi nguyên của những giấc mộng mị. Hoa mơ, hoa mận, hoa keo, hoa nến, hoa xoan, những đốm li ti trắng ken ngày một dày, đến một ngày sau những tất tả bận bịu, ta ngước mặt lên thì thấy bầu trời đã trắng xóa hết. Trắng tinh khôi, trắng hơn cả bông, cả mây, cả gió. Cây cối như phủ tuyết lên mình. Ngay cả mấy cây bụi lùm cũng loi choi đơm hoa trắng có hương đậm. Dọc đường tàu là là mấy cây vô tên trắng len lỏi giữa màu xanh đậm của mấy bụi thường xuân. Đi trên đường, thi thoảng lại có những đốm trắng bập bềnh trôi giữa những đám xe cộ đường xá xám ngoét, biết chắc có cây mơ hay cây mận đang trổ mã. Màu trắng làm cuộc sống trong lành quá đỗi.

unnamed (4)

Trời trắng còn đất vàng. Dưới chân lúc này hoa thủy tiên nở rộ. Thủy tiên từ vùng đất ẩm gần các con nước bị di cư về công viên, đồi nhỏ, bãi cỏ, vệ đường. Thủy tiên vàng rừng rực, phản sáng lên bầu trời, làm ngày xám xì cũng có chút rực rỡ. Mơ hồ người ta hiểu rằng những đám hoa ấy đã giấu nắng, chứ không phải những đám mây. Thủy tiên tươi tắn, mỗi đóa hoa như một nụ cười buổi sáng, làm người qua đường cũng ngập ngừng đứng lại, tự hỏi xem hôm nay có phải là một ngày may mắn. Có hôm, trời chợt mưa đá, mưa to dày nặng nề, làm dập phần nhiều bụi thủy tiên. Lá hoa bị ép xuống gần mặt đất, nhưng không tiêu điều, xơ xác, mà vẹn nguyên vẻ sống động đáng yêu. Thủy tiên luôn tượng trưng cho sự ích kỉ, nhưng cũng là niềm hi vọng, muốn làm yêu đời yêu người thì phải yêu mình trước đã.

unnamed (2)

Thủy tiên vàng còn tươi thì thủy tiên trắng ngấp nghé lên. Thủy tiên màu trắng, nhụy màu cam, nhẹ nhàng, đơn giản, thân thương hơn, nhưng không mang lại nhiều thay đổi về tâm trạng như thủy tiên nguyên bản. Ở xứ sương mù này nhất thiết phải có thủy tiên vàng, cũng cần thiết như những chiếc xe bus màu đỏ vậy. Lúc này hoa anh đào trắng bắt đầu nặng trĩu còn hàng cây mận lá đã xanh mởn. Hoa anh đào đu theo chùm, chùm nào chùm nấy chắc nịch như chùm nho, nhưng tao nhã bởi cánh mỏng manh nhè nhẹ. Xen kẽ giữa trời hoa ấy là vài chiếc lá biếc xanh. Phải rồi, cây bắt đầu đơm lộc. Tháng 4 mới về. Cây cao thật cao, xanh thật xanh, xanh non tơ, mơ màng. Chẳng có gì đẹp bằng những chiếc lá tí hin mới nhú ấy.

unnamed (1)

Cây anh đào trắng vừa đổi màu úa thì anh đào hồng đỏ rực lên. Anh đào màu hồng mang nguyên trên mình một đám mây hoa. Thời tiết dạo này kì lạ, cuối tháng 4 mà có mưa kèm tuyết. Trong cơn mưa tuyết ấy, gió phần phật, cánh anh đào chấp chơi trong không gian, đó chính là mưa hồng. Không có giấc mộng hay bộ phim nào đẹp đẽ hơn thế. Cả lũ đang làm việc mà nhìn ra cửa sổ, thấy hoa, tuyết, mưa cùng nhau rơi trên cỏ thì chạy vội ra ngắm, đấy dù già dù trẻ, dù trai dù gái, chẳng ai cầm lòng được trước thiên nhiên, và không ngại tự nhận mình thật sến rện. Mẹ đã gần 60, cứ thấy hoa là mê mẩn tâm trí. Mẹ thích anh đào, hoa lê, hoa táo và tulip.

Tulip đủ màu, đợi tháng 4 là bung lụa. Chẳng cần đi Hà Lan, ở công viên nào của nước Anh cũng thấy tulip ngập tràn. Ở Pháp thứ hoa này ít được chuộng mà ở đây là một phần không thể thiếu của tháng 4. Hoa tulip có những màu rất sặc sỡ như cam, đỏ, có thể làm lóa mắt nhưng có những màu lại rất lại nhẹ nhàng tinh tế như hồng phớt, trắng ngà. Tulip mà trồng thành luống dày dặn thì khó loài hoa nào bì kịp độ tươi tắn lung linh. Nước Anh cũng có nguyên 1 vùng ở Northfolk trồng tulip để xuất khẩu, cũng giống như Quimquer của Pháp ít nổi tiếng nên không có khách du lịch lai vãng như Hà Lan. Tôi đang ước một ngày có ô tô để lên đó ngắm cho thỏa thích.

Giờ thì chỉ ngụp lặn trong bồ công anh và hoa bơ vàng rực. Bồ công anh thì ở đâu cũng có, cứ tháng 4 tháng 5 là tràn ngập bãi cỏ. Lucie rất thích hoa này. Em lăng xăng hái về tặng mẹ, để mẹ làm mứt mà mẹ lười bỏ quên trong tủ mãi không làm. Em thích hoa mà lại sợ nhụy hoa, ba chỉ em thổi mà em không dám, chắc thấy nó cứ bay bay lại không hiểu vì sao. Em cũng thích hoa bơ, hoa daisy và vô vàn hoa dại ở công viên. Em mà ngắt được bông hoa nào là giữ khư khư trong tay cho đến tan nát thì thôi. Có một hôm mẹ đưa em đi rừng chơi, chỉ cho em hoa chuông xanh và hỏi “Màu gì đây con”, “Tím”, em làm mẹ hoang mang sao người ta lại gọi là hoa chuông xanh.

unnamed (5)

Hoa chuông xanh chỉ ưa mọc ở rừng già, nơi cây cối um tùm, đất đai màu mỡ vì xác cây khô. 80% hoa chuông xanh là ở Anh nên có thể nói đây là đặc sản của xứ này, như đền bù lại sự thiếu hụt của Lily the valley loài hoa tháng 5 thơm ngát ở Châu Âu. Vùng West Midland này thì khỏi nói, rừng nào cũng có hoa chuông xanh, rừng càng to thì thảm hoa càng rộng, thế nhưng người Anh chỉ tận hưởng nó cho riêng mình mà không quảng bá rầm rộ như khu rừng Hallerbos ở ngoại ô Bruxelles. Thảm hoa xanh mà rộng khắp thì cảm tưởng như vào chốn thần tiên vậy. Cả nhà kéo nhau vào rừng Moseley Bog tuần đầu tháng 5 thì hoa đã héo phần nhiều. Khu rừng này nổi tiếng vì gắn liền với tên tác giả cuốn Chúa tể của chiếc nhẫn, nghe đồn tuổi thơ của ông trải qua ở đây và sau đó làm cảm hứng để viết tác phẩm huyền thoại này. Moseley Bog không lớn vì bị thành thị bao vây, thảm hoa chuông xanh cũng không lớn, chỉ có một đám kha khá ở ngay cửa rừng và những đám nhỏ le te ở mọi gốc cây cổ thụ. Lucie cũng hứng thú không kém gì bà của em, ước gì đưa được cả hai tới đây sớm hơn để ngắm trọn sự tươi tràn của màu xanh tím.

Mẹ cũng ước đưa được cả hai tới những khu rừng xa hơn trong vùng Warwickshine hoặc Worcestershine, leo lên đồi Clam thâm thấp hay lên Great Malvern cao cao để thấy hoa chuông xanh vẫn còn tươi, còn ngập tràn ở phía trên cao mát lành ấy. Hôm cả nhà đi Worcester có đi qua Kidderminster, thấy mọi người xuống đông để tham gia những hiking, trekking hay camping cạnh sông mà thấy thèm muốn. Trời ấm lên 1 tẹo, Lucie lớn hơn 1 tẹo để chúng ta lại về với thiên nhiên.

Mùa hoa hồng sắp tới, mùa hoa lavender cũng không xa, giờ là mùa hoa hoàng yến và tử đằng. Tử đắng tím leo dây, hoàng yến vàng cây lớn, đều thích buông rủ hoa mê muội người qua đường. Ở xứ này chẳng mùa nào đẹp như mùa xuân. Birmingham cũng tự nhiên thấy đáng yêu gấp bội khi con đường đi làm là muôn vàn loài cây hoa trắng, muôn vàn bãi cỏ hoa vàng, và muôn vàn khuôn mặt non tơ của những đứa trẻ còn bận bịu thi cử. Chúng ta không thể mong mình trẻ mãi, không thể ước mình quay lại thời xưa, chúng ta chỉ có thể giữ cho suy nghĩ và tâm hồn tươi trẻ. Sống giản đơn và vui vẻ. Mùa xuân tới rồi, hoa cỏ nở rộ rồi, chuẩn bị những trận dị ứng thôi, huhu.

Quyển sách thứ 2 :D

Traitimtrennhungconduong-3Dfull

Sách vở cũng như con cái vậy, con đầu thì tới đầy bất ngờ sung sướng nhất, con thứ 2 thì phải tới theo lịch trình kế hoạch vì cuộc sống đã không còn vận động ngẫu nhiên nữa.

Khi tôi gửi bản thảo cuốn sách đầu tay cho Văn học tuổi 20 thì cũng chỉ là thi cho vui, chẳng nghĩ được gì vì biên soạn hay viết lách cũng chẳng chau chuốt, thế mà đùng phát lại được. Ngày biết tin sắp có sách in thì khỏi phải nói, tâm hồn lên mây, mà hão huyền phải lên tầm sao hỏa. Cứ nghĩ từ nay việc in sách sẽ đơn giản và thuận lợi lắm. Đêm nằm mơ thấy bao chủ đề mình nên viết, bao bản thảo phải hoàn thành, bao hi vọng cần gửi đi, thế là sáng hôm sau có bao nhiêu của cải nhờ cánh chim internet mang đi khắp nơi. Ngày qua tháng lại, tháng lại ngày qua, chẳng hồi âm, chẳng tin tức, lý trí chính thức trở lại, đè nát mọi giấc mơ dù là cỏn con nhất.

Khi bắt đầu viết blog này, tôi đã mơ có ngày sẽ có một cuốn sách du kí, thứ mà viết hăng say nhất, tâm huyết nhất, và cũng dạt dào cảm xúc nhất. Tôi dành một tuần để soạn lại, chia nhỏ, biên tập, chỉnh sửa thật chỉn chu đẹp đẽ, bóng  mượt như một con công trống tới tuổi cập kê. Sau đó mang gửi ngay cho chị BTV cuốn sách đầu tay, chị bảo ừ ừ chị sẽ coi. Đợi 6 tháng không thấy gì, nhắc chị, chị lại bảo: bản thảo dài lắm, để chị nghiên cứu. Chị nghiên cứu tới giờ, 3 năm vẫn chưa xong. Buồn đời, mang tâm sự thầm kín đi nói với một chị người quen, chị giới thiệu cho 1 chị BTV bên NXB khác, thư qua thư lại cũng cả chục cái, chị có vẻ thiệt dễ thương và nhiệt tình. Chị khen bản thảo này nọ, sẽ bàn bạc chi tiết, rồi hẹn hò về VN sẽ có kế hoạch cụ thể. Vài tháng lại nhắc chị một lần, chị lại nói đang tìm nơi phát hành cho em. Vài tháng sau, chị kể: Em ở xa qua, chả nơi nào chịu phát hành khi mà em không về để làm chiến dịch truyền thống được. Rồi một năm sau, chị lại nói: Chị đang biên tập cho bên này, nhiều hi vọng lắm, để chị nói họ coi bản thảo của em. Cũng 2.5 năm rồi chưa thấy chị nói lại gì. Từng chị BTV bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ.

Bỗng một ngày, như lũ tràn về, có một email từ một chị BTV xa xôi, từ một NXB nọ, mà mình từng gửi bản thảo đi nhưng không nhớ. Chị nói: tụi chị sẽ cấp phép và in cho em, , nhưng em phải bỏ tiền in và tự liên hệ nơi phát hành. Chưa kể, em phải trả chị tiền biên tập nữa. Chài ơi, chị nói thế quá bằng chơi khó em. Tôi tiền không, mối quan hệ không, thậm chí sự có mặt ở VN cũng không. Thế là thôi, sau vài cái thư cũng tạm biệt chị nốt. Mọi cánh cửa tới đây là đóng hết. Tôi về lại góc của mình nằm chờ ngày tháng dần qua.

Lại bỗng một hôm, trong lúc dạo quanh internet, dạo qua FB, thì thấy có cuộc thi tên Giaỉ thưởng Đoàn Thị Điểm đang mở ra, ưu tiên tác giả nữ, lại không giới hạn thể loại: từ tiểu thuyết, truyện ngắn, tới du kí. Thôi xong, đúng cái mình chờ mong. Tôi là đứa mê đi thi từ nhỏ, có cuộc thi lớn nhỏ nào là cũng đi thi, thi nhiều đâm hiểu đó là cánh cửa duy nhất cho mình. Thế là gửi bản thảo đi với bao chờ mong hồi hộp. Bên Quảng Văn hơi chút lại yêu cầu gửi ảnh, gửi chỉnh sửa các kiểu nên hi vọng như cờ đỏ cứ thế phơi phới bay lên trong trời xanh tháng 9. Ngày 1/5 là ngày công bố top 3, tôi đã nghi là ngày nghỉ lễ lại làm, quả thật chờ cả ngày không thấy. Mùng 2/5 cũng biệt tăm, tâm trạng như cờ rủ sau cơn mưa thu ác liệt. Mùng 3/5 tỉnh dậy lên FB Quảng Văn thấy tưng bừng thông báo, cuốn du kí thân thương chính thức vào top 3. Vậy là được in. Chỉ cần có thế, được in là hạnh phúc dạt dào rồi.

Theo dự kiến thì 20/10 sẽ công bố giải thưởng, có nghĩa sách phải in trong tháng 8, tháng 9. Thế là hồi hộp như đợi khai giảng, đợi mãi đợi mãi mà không được đến trường. Tháng 10 thì BGK nói có thay đổi nhân sự, mọi thứ chậm trễ, cuối tháng 10 mới kí hợp đồng. Trong hợp đồng ghi sẽ in trong vòng 6 tháng, khấp khởi, lại khấp khởi. Cứ thế thời gian vù vù, dọn nhà, chuyển nhà, đi làm, chăm con, quên luôn sách vở, đến khi ngửa mặt lên thì tháng 3 đã tới. Thời hạn 6 tháng kết thúc, có phải là hợp đồng đã bị vi phạm. Tôi gửi ngay tâm thư cho anh giám đốc, anh nói hội chợ sách năm nay chắc chắn sẽ có sách em lên sạp. Hội chợ đáng lẽ vào 21/4 vào ngày sách VN, quá ý nghĩa, vỗ đùi cái đét, số mình ngon. Ai dè BTC hội chợ đẩy sớm, hội chợ vào 6/4, không cho NXB nào trở tay kịp. Sau hội sách thì sức mua lại giảm nên sách mình lại chịu phận hẩm hiu lùi ngày một chút cho người dân còn kịp sốc lại túi tiền. Giờ thì bìa đã có, trang web của QV cũng đã cập nhật trong danh mục sách mới mà sách thì vẫn chưa ấn định ngày phát hành. Sự kiên nhẫn của mình đã bao la như tấm lòng người mẹ, nên cứ kệ thôi, đến ngày đến tháng ắt sẽ hội ngộ.

Đây hành trình nào cũng khó khăn cả, không phải tự nhiên mà có sách đâu. Viết đã khó, viết để người khác muốn đọc khó hơn, mà để sách được in lại còn khó hơn nhiều, giờ để chấp nhận nó trên giá cũng sách ngôn tình Trung Quốc lại là một cảnh giới khác.

Nói chung bây giờ cứ vui cái đã và các bạn hãy sẵn sàng đón mua sách mới nha 😀

 

Những kẻ trôi nổi

sympathize001

1/4- ngày cả thế giới nói đùa thì có 2 vụ lừa đỉnh cao khó chấp nhận mà lại thật nhất đó là cái chết của Trương Quốc Vinh và Trịnh Công Sơn. Họ giống như phù du trôi qua mặt nước cuộc đời này nhưng “Nước trôi qua tim rong đầy trí nhớ” và cứ thế họ đọng lại trong tâm hồn chúng tôi. Họ là loài chim không có chân, khi mệt thì tựa vào gió, lần duy nhất  đậu xuống là khi chết – đó là những gì nhân vật của Trương Quốc Vinh tự nói về mình trong Days of being wild.

Days of being wild của Vương Gia Vệ là một câu chuyện không quá đặc sắc nhưng cách kể chuyện thú vị, xem rất cuốn và rất buồn. Một anh chàng playboy vạn người mê, để lại đau thương cho hai cô gái: một cô hiền lành cam chịu, một cô hư hỏng đấu tranh. Chẳng cô nào muốn rời đi dù bị phũ hết sức, kẻ thì âm thầm níu kéo, kẻ thì dữ dội lao vào. Một anh cảnh sát đáng thương lặng lẽ dõi theo, đợi chờ 1 tình yêu từ bốt điện thoại. Anh đợi chờ ngày qua ngày, để rồi rời đi khi tiếng chuông thực sự đến.  Nghe nội dung có vẻ đơn giản và hơi bị phổ biến, nhưng cách thức thể hiện lại đẹp thương vô cùng. Thực ra điều đầu tiên ấn tượng với tôi đó là Trương Quốc Vinh quá giống thằng Hiệp bạn ghẻ của mình, không hiểu là ở nét gì, bờ môi cong hờ hững hay ánh mắt nhìn  diễm lễ :)), có điều anh đẹp đỉnh cao thì bạn mình tầm thường xuất sắc. Cứ cho là cả hai cùng có những tâm hồn mỏng manh đi vậy. Ai mỏng manh hơn thì ra đi trước.

Days of being wild dán mác cho Trương Quốc Vinh là chàng trai hư mãi mãi của điện ảnh châu Á, bởi nhân vật Húc Tử của anh chả nghề ngỗng gì, chả đam mê gì, chả thiết tha gì, thậm chí chả yêu ai, cũng chả yêu bản thân mình. Nếu nhìn bề ngoài thì anh ta đúng là kẻ bỏ đi, bởi việc duy nhất anh giỏi là nhảy, tán và đá gái. Thế mà cô nào cũng mê anh, từ cô trong phim tới mấy cô trước màn ảnh nhỏ. Một tâm hồn đa sầu mà bất cần, điều duy nhất anh cần là nguồn gốc của mình. Khi Húc Tử biết mình là trẻ bị bỏ rơi, cuộc đời anh sụp đổ, khi anh tìm về mẹ mà không được chấp nhận, cuộc đời anh kết thúc. Anh ra đi trên một chuyến tàu dài vô tận, chuyến tàu trôi trên những tán cây cao. Một cái kết lơ lửng đẹp tuyệt.

Hongkong từ bộ phim của Vương Gia Vệ giống như thành phố của những kẻ lông bông. Những kẻ đi tìm ý nghĩa cuộc sống của mình, tìm tới chết có khi cũng chưa thấy. Tôi đã từng nghĩ người ta chỉ nổi trôi khi không được ở vùng đất của mình. Những kẻ tha hương không hòa nhập được vào xã hội hoặc có hòa nhập mà không thấy mình trong đó thì họ luôn coi mình như những kẻ trôi dạt. Thế nhưng hóa ra vùng đất không chỉ nói về địa lý mà còn vùng đất của tâm hồn và tâm tưởng. Những kẻ lông bông kia lạc trong tâm hồn yếu đuối, còn lạc trong hồi ức quá khứ thì có nguyên 1 thế hệ, trong The Sympathizer của Nguyễn Thanh Việt.

Khi nghe tin cuốn sách của một người Việt được giải Pulitzer thì cũng thấy sung sướng lắm, vì Việt Nam được mấy giải kiểu toán, tin, kĩ thuật quốc tế thì chẳng có gì ngạc nhiên nhưng được giải thưởng về nghệ thuật thì đúng là một sự thú vị dễ chịu. Người Việt không chú trọng nhiều về nghệ thuật và thường gò mình trong cái két sắt không chịu để trí tưởng tượng và mộng tưởng bay ra. Thế nên biết tin là phải mua sách của Nguyễn Thanh Việt ngay, có điều khi cầm quyển sách trên tay thì tự nhiên cái buồn lại xâm chiếm, lại một quyển sách về chiến tranh và hậu chiến. Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh, Thiên đường mù của Dương Thu Hương và giờ là The Sympathizer, lại một lần nữa thế giới biết tới Việt Nam chỉ vì chiến tranh và những người Việt trong tâm trí họ chỉ toàn họ Nguyễn. Có khác chút là góc nhìn của Nguyễn Thanh Việt không ở bên phe thắng cuộc, mà nằm bên kia, nằm bên những người lưu vong sau cuộc chiến. Một góc nhìn về những kẻ nổi trôi.

Một vị tướng Ngụy sống trong cuộc sống bình yên ở Cali luôn nhớ nhung thời kì vàng son. Một mệnh phụ phu nhân rời ra chốn kẻ hầu người hạ, một tay gánh vác gia đình. Một người đàn ông mất vợ con sống tạm bợ dưới sự che chở của Chúa. Một điệp viên hai mang luôn trăn trở về người cha Mỹ chưa một lần gặp mặt. Họ chạy trốn khỏi Sài Gòn trên những chiếc máy bay chen chúc, giẫm lên đầu lên cổ kẻ khác để thoát thân, nhưng tới khi yên ổn lại không biết đây có phải sự lựa chọn đúng đắn. Tồn tại mà đánh rơi hết những giá trị cơ bản của uộc sống thì đó là là một sự trừng phạt. Những giá trị cơ bản hình thành nên bản chất con người, khi mất nó, chúng ta mất định nghĩa về bản thân mình. Bon của Sympathizer nói: ngày trước tôi là một người con trai, một người cha, một người chồng, một người lính, nhưng bây giờ tôi không còn gì cả, tôi không phải là chính mình.

Ở Mỹ Lost generation tồn tại trong thời kì chiến tranh Việt Nam, họ là những kẻ mới lớn thấy sự vô nghĩa của cuộc sống và trận chiến. Họ lang thang trên đường và trong tâm trí. Ở những đất nước khác, Lost generation là những kẻ lạc lõng trong cuộc sống phù phiếm thừa thãi vật chất. Thế nhưng ở Việt Nam chưa bao giờ tôi nghĩ chúng ta có một Lost generation. Sinh ra trong môi trường XHCN, khi lớn lên tôi đã nhìn thấy thế hệ cha mẹ mình gồng người để kiếm cơm ăn áo mặc. Họ sinh ra để làm con người của gia đình, trước khi làm con người chính mình. Họ bận rộn tới mức không có phút nào dừng lại để nghĩ xem mình muốn gì, thích gì, ước mơ gì, điều rõ ràng nhất họ biết là làm thế nào để tồn tại. Sự thiếu thốn về vật chất khiến con người cứng rắn trong tư tưởng, ít khi bị xao động, yếu mềm, hay chán nản về cuộc sống đang diễn ra. Thế nên tôi đã lầm tưởng người Việt không bao giờ lạc lối trong những cô đơn cá nhân.  Sự thật thì chúng ta cũng lạc lõng và trôi nổi làm sao.

Hôm qua tôi thấy yêu đời vì mọi việc suôn sẻ, hôm nay thấy chán chường thì cuộc sống không như ý. Chuyện đó là bình thường, là cách cuộc sống vận hành. Thế nhưng nghĩ tới chuyện một ngày kia mẹ không còn là người thương mình  nhất, chồng không còn là người hiểu mình nhất, em không còn là người thân mình nhất, con không  còn là người mình gắn bó nhất, thì chắc ngày đó tôi cũng sẽ vật vờ và trôi nổi trong cuộc đời này.

 

Chuyện cầu thang

SONY DSC

Tối hôm kia tôi nằm mơ thấy cả nhà về lại Paris. Trong giấc mơ là sau 6 tháng ở Bỉrmingham thì tôi được luân chuyển về lại nước Pháp. Không hiểu sao vừa đặt chân tới Pháp tôi đã thấy ớn ớn, sợ sợ, kêu la inh ỏi là tàu xe chật chội xa xôi quá, chịu không được, cho về vùng đất xấu xí và yên tĩnh bên kia biển đi. Sáng tỉnh dậy thấy sao mà mơ mà mình cũng thực tế và ngu ngốc quá vậy. Người ta mơ thấy sao trời, cá biển, quần áo, ngựa xe mà mình thì mơ toàn tàu điện, công việc, khổ sở gì đâu. Có một điều đã ám từ đời vào mơ đó là nỗi sợ những bậc cầu thang ở Metro Paris.

Metro ở Paris được xây dựng từ hàng trăm năm trước nên nhiều bến tàu rất cũ kĩ, không được trang bị thang máy, hay thang cuốn, điển hình là bến St Michel Notre -dame, nơi mỗi ngày chứa chấp hàng ngàn khách du lịch qua lại. Cầu thang ở đây nhỏ, dài, xoắn xuýt, đi mệt đuối, chưa kể hôm nào từ Việt Nam sang, bắt tàu B từ sân bay đi tới đây để chuyển qua tàu C. Hành trình chuyển tàu chỉ trong bến mà thấy còn mệt hơn đi trekking núi Alps hay chuyến bay 11 h từ phương Đông. Valy tầm 30 kgs được bê lên bê xuống, cầu thang nối tiếp cầu thang, vừa đi vừa tự chửi mình nhục vì miếng ăn, lần sau về thì nhẹ nhạng cái valy 10 kgs váy áo xinh đẹp thôi. Ai ngờ lần sau về vẫn 30 kg đồ ăn, còn thêm con nhợn cắp nách tóc đen, nhắng nhít, miệngthơm thơm mùi sữa. Mỗi lần đưa con vào Paris chơi, tới St Michel Notre Dame, muốn đi lên mặt đất là hai vợ chồng hò nhau khiêng kiệu, khệ nệ hết mấy trăm bậc tình yêu, trong nụ cười khoái chí của em nhỏ. Đêm về, hai bạn ngơ ngác hỏi nhau, ngày nay thong dong Paris hoa lệ mà sao đau lưng đau tay như mới đi cấy mạ non vậy?

Thằng cậu mỗi lần đi công cán về, qua bến tàu này là bắt đầu show cởi đồ giống James Blunt trong You are beautiful, cởi hết áo từ áo ấm tới sơ mi, mặc mỗi con ba lô, rồi nhảy vào biển mồ hôi. Về tới nhà mặt mũi đóng muối, áo ba lỗ ướt đẫm thấm cả balo, vứt hành lý qua bên, ngồi phịch xuống cái sofa đã gẫy lò xo (sau nhiều lần ngồi bịch như thế), môi vén lên rồi tuôn một tràng mĩ từ về Paris, không ngớt không ngớt. Nó có thể ca thán từ sáng đến tối, từ tối đến thâu đêm, bất tận như khi nói về sự bất mãn với ngành nghề Kiến trúc. Hiếm có đứa nào chua ngoa, đanh đá, mà mặt vẫn cool ngầu như vậy.

Sự thật sau sự bực mình này có một phần đóng góp của những bậc thang gỗ, nhỏ xinh, xoắn quẩy, cao 3 tầng của khu nhà Haussman kiểu cũ. Khi thuê căn hộ này là chúng tôi đã ở thời kì đỉnh cao tuyệt vọng. Hồ sơ mang rải tới mười mấy nơi, đi coi nhà cũng cả chục lần, khắp hang cùng ngõ hẻm mà toàn chỉ nhận được những cái lắc đầu. Tới khi gặp được ông chủ nhà này, mến người Việt, lại đang cần cho thuê gấp để hai vợ chồng ông còn lên đường đi chơi nên ông đồng ý ngay sau 1 ngày. Hai đứa quýnh quáng tới kí kết ngay, chả thèm quan tâm nhà ở tận tầng 3 chót vót, một mặt quay ra vườn nên làm tổ cho muỗi sinh sống mỗi mùa mưa. Hồi có bầu 6 tháng nhờ đi lại cầu thang nhiều mà tôi bị co thắt liên tục tới mức phải uống thuốc và nằm giường 1 tuần để tránh sinh non. Tới khi con ra đời thì sáng sáng 1 tay cắp cục cưng 10 kí, một tay xách bịch rác tương đương, lúc về lại một tay cục cưng, một tay túi đồ ăn siêu thị nặng như bịch rác.

Cứ còm cõi như thế đi qua 2 năm cầu thang xoắn với kỉ niệm cùng hàng xóm: thằng nhóc Lucien mặt lúc nào cũng tươi như hoa, mấy lời hỏi thăm ân cần từ bà Bah bah, chào hỏi ông già người Bồ lúc nào cũng say xỉn, bà già Dominique xuýt xoa Lucie dễ thương. Paris nhiều lúc không nhớ, nhưng ngôi nhà mà cái gì cũng chê bai được ấy lại nhớ nhiều, từ cái phòng tắm bé tí hin, mỗi lần mở cửa lại kêu tiếng đánh thức con, những trận muỗi cuồng phong, cái lạnh ở phòng khách dù sưởi mở hết cỡ, sàn bếp bẩn quanh năm do bóc lớp dán, cái vòi nước rò rỉ, thế nhưng khi ngồi trên bậu cửa sổ nhìn ra khu vườn xanh lá mùa xuân và hơi nóng tỏa nhè nhẹ từ lò sưởi thì những thứ đáng ghét kia đi vào dĩ vãng.

Hồi nhỏ, ngôi nhà đầu tiên bố mẹ mua, rộng 16 m2, hai tầng, chị em ở trên, bố mẹ ở dưới. Một buổi tối tôi xuống nhà lấy nước, lúc lên lười bật đèn cầu thang, đầu đang nghĩ mông lung gì đó thì hù. Thằng em từ đâu lao ra, tôi hét toáng lên “ma, ma” y như trong phim thiếu nhi Kính vạn hoa hay Đội đặc nhiệm nhà C21. Cả nhà cười lăn để con bé mặt đỏ như gạch. Cầu thang ấy lúc nào cũng tối, có cái tay cầm cao, bọc đá, sờ lúc nào cùng lành lạnh, nên ít khi tôi lưu trú. Sang nhà mới, cầu thang tay cầm bằng gỗ, bậc thang dính vào tường, lộ những khoảng hở rất đáng sợ lại làm tôi thích thú. Cầu thang lúc nào cũng sáng trưng, khi ngồi ở bậc thang có thể thõng chân xuống thoải mái. Ngồi 1 bậc, để truyện lên một bậc, đọc thích thú hơn ngồi bàn học. Thi thoảng hứng lên thì mang đồ chơi ra cầu thang ngồi tí toáy. Thằng em thì tranh cái mái nhà bằng, lót gạch chống nóng lúc nào cũng bỏng rát chân, để lên mỗi trưa hè. Nó rất thích tự đầy ải bản thân. Còn tôi thì tranh cái cầu thang mọc ra từ tường, cheo la cheo leo.

Khi chuyển ra Hà Nội, cầu thang chẳng có gì xuất sắc, lát đá, xoáy xoáy, 3 tầng, mà thanh niên khỏe mạnh ưu tú mới đi đầy lên tầng cao nhất sống. Cứ mỗi cuối tuần mẹ lại bắt đi lau cầu thang. Mỗi nhát giẻ lau là 1 bậc, lao miệt mài như lấy bút lông quẹt một gạch, càng lau càng bị cuốn, nhoay nhoáy 1 tí là  xong 3 bậc tầng lầu . Thế nhưng khi nào mẹ nói đi lau cầu thang thì cũng làm mặt ủ dột, miệng kêu than, tay chân tự nhiên nhức mỏi. Cầu thang đó à nỗi ám ảnh của mẹ.  Sáng nào phơi đồ mẹ cũng đi 4 tầng, vừa phơi vừa tưới khế tưới quỳnh. Khi hai chị em đi rồi, tầng 3 bỏ không nhưng tuần nào mẹ cũng phải leo lên lau dọn cho sạch. Bố thì cả năm leo lên 1 lần dọn mâm ngũ quả. Mẹ sau này bị nhức mỏi chân thì ngán cảnh dọn dẹp quá, bỏ rơi cầu thang tìm tới chung cư. Giờ mẹ nói mẹ không xuống mặt đất nữa đâu. Chúc mừng mẹ đã ra nhập giới thích sống trên trời mơ mơ mộng mộng giống 2 đứa con, kèm thằng con rể.

Cũng có thật nhiều cái cầu thang thú vị khiến người ta nhớ, như xoáy ốc của bảo tàng Vatican, cầu thang thể hiện sự lớn dậy của người Do Thái ở bảo tàng Do Thái ở Berlin, cầu thang nhỏ vừa đi vừa thở lên đỉnh cao của nhà thờ Strasbourg.

Lần đầu tiên đi Tây, trường phát cho cái phòng ở tầng 1, có cái cầu thang hẹp thật hẹp. Bê valy lên mà quẹt hết bên này bên kia tường. Cầu thang thẳng tắp, không lươn lẹo, luồn lách. Cầu thang có mùi đặc trưng của không gian kín, rất ngộp, rất nồng. Thứ mùi mà tới 6, 7 năm sau vẫn đánh thức tiềm thức như dấu hiệu về một cuộc sống mới. SỰ sống vốn không phải là nội dung duy nhất của sự tồn tại của mỗi người, nhưng sự sống với khả năng lan tỏa mãnh liệt ở mọi vùng đất thì luôn là một chủ đề đáng tò mò. Con người thật kì diệu, có thể sống được trong mọi môi trường khắc nghiệt từ thể chất tới tinh thần. HỌ luôn biết cách vượt lên gian khổ như một bản năng, như cái cách mà Lucie bé nhỏ hì hụi leo lên cầu thang, mệt mỏi như vui thích. Em cứ leo đi leo lại mãi không chán. Cầu thang vừa là thử thách vừa là trò chơi. Những khó khăn đến với chúng ta cũng vậy, là thử thách nhưng cũng chỉ là trò chơi, nghĩ đơn giản, làm giản đơn lại có thể chiến thắng.

Tình yêu với biển

13083135_10153417469912007_4534082462041141053_n (1)

Tôi nghĩ  những thứ đẹp nhất trên thế giới này ắt hẳn là nụ cười của con , màu lá non tháng 3 và màu xanh của biển. Có những thứ vô cùng hiển nhiên mà nhiều khi ta không nhận thấy, đó là tình yêu cho gia đình và tình yêu với biển. Có ai không mê mệt thứ xanh bất tận ấy.

Ngày còn bé, nhà tôi ở Thanh Hóa, đi từ nhà tới Sầm Sơn chỉ 16 km mà cảm tưởng xa như là đếmột tỉnh khác. 15 mùa hè ở đó thì chỉ có 3 -4  mùa hè là bố mẹ dẫn đi tắm biển. Sự thích thú với biển không có gì nhiều ngoài việc được uống quả dừa to bự và bố bế đi nhảy sóng. LỚn hơn khi nhà ra Hà NỘi, việc đi biển lại càng xa xỉ và gần như không hề thèm muốn hay thấy cần thiết phải có mỗi khi hè về. Năm cuối đại học, mạnh dạn xin bố mẹ đưa Thu béo về Thanh Hóa chơi, giữa trưa phóng xe máy đưa con béo xuống biển. Lần đầu tiên tự mình đi khám phá mới thấy biển gần hơn mình tưởng rất nhiều. Là do biển về gần bờ hay do mình đã lớn đủ để thấy việc di chuyển không còn quá khó khăn. Hai con già đời mà vẫn ngượng, không dám mặc bikini, dông nguyên quần bò, váy voan xuống biển, hòa cùng số đông. Khi leo lên tới núi nhìn xuống biển đục đục, hưởng gió thổi mát lạnh mới thấy biển là cái gì đó rất khác biệt, một thứ không thể không có trong đời sống.

MỘt lần cách đây cũng khá lâu, tầm 5 hay 6 năm rồi, tôi, Thu và mỗi lũ bạn hầm hố lôi nhau đi Nice. Tàu đi xình xịch qua vùng núi Bachedonia, qua cái chặn cửa Cuneo, qua Ventigmilia, rồi từ từ tiến vào vùng đất khác. Tàu đang tối bỗng nhiên sáng rực một bên cửa sổ, giống như đột nhiên lao từ hầm ra ngoài. Cả lũ nhảy vội về bên cửa sổ đó để xem bên kia là gì. Là biển, biển kìa. Hai đứa hét lên vui thích, như dân Lào lần đầu thấy đại dương.Đúng là biển thật rồi. Thu nói: nếu có cái nhà cheo leo ở đây, cửa sổ nhìn ra biển thì tớ sẽ ở đây cả đời cũng được. Cũng đúng nhỉ, những ngôi nhà đơn sơ, mái đỏ, màu trắng, xanh hay hồng nhạt nằm giữa những bụi xương rồng cứng cỏi, lựa tựa vào núi, mắt nhìn ra biển, là cả một ước mơ. Những ngôi nhà đó hẳn là giống ngôi nhà của bà Thị Chín.

Ai đã đọc Lũ mục đồng, chắc hẳn sẽ bị hai cảm giác. Đầu tiên là chìm trong một mảnh đất mộng mơ và lãng mạn tuyệt đỉnh. Một mảnh đất mà con người và thiên nhiên được cuốn chặt vào nhau bởi sợi dây vô hình là tình yêu với biển. Ở mảnh đất đó có Momo cậu bé chỉ thích ngủ bên bờ biển, sáng dậy chơi cùng hải âu, chiều chiều nói chuyện cùng người thủy thủ già, chỉ khi nào đã mệt, cậu tìm về ngôi nhà mà được tả là được bao bọc bởi một lớp hào quang rực rỡ trong ánh chiều tà của bà Thị Chín. Bà già người Việt Nam bé nhỏ sống một mình với lâu đài ánh sáng, với vườn cây nhiều loài thực vật là lạ, với tầm nhìn ra bao la vùng biển Địa Trung Hải của Nice. Ước gì mình về già cũng có thể được như thế hehe. Mảnh đất này còn có cô bé Lullaby, chán học, bỏ đi lang thang dọc biển, chạy chơi từ mỏm đá này tới mỏm đá kia, mơ mình bay vào không trung, mơ mình chìm trong biển, và viết những bức thư đáng yêu nhất cho người cha ở xa. Mảnh đất đấy có Petit Croix biết nói chuyện cùng những con ngựa trời, những cơn gió, những đám mây, biết yêu chiều vuốt ve và biến chúng thành bạn mình.  Mảnh đất ấy tràn ngập những con người biết nằm mơ dưới ánh sáng, biết tận hưởng cái đẹp bên mình, và hoàn toàn thuộc vể biển. Thế nên khi dứt cuốn sách thì người ta dễ rơi vào trạng thái ngược lại, buồn thương cho cuộc sống tẻ nhạt và thiếu biển của mình.

Trong cuốn sách quyến rũ và mơ mộng ấy, có một chú bé chưa từng thấy biển nhưng yêu biển đến nỗi, ai quanh chú cũng biết chắc chắn rằng một ngày chú bé sẽ tới được với biển. Biển của chú không phải là những dải cát vàng, nước trong xanh, nhiều người nằm sưởi nắng hay lướt trên những con sóng bạc đầu, biển của chú chỉ là biển. Ngày xưa khi nghĩ với biển tôi cũng chỉ nghĩ có thế, những cô gái mặc bikini, nước dừa, cát nóng ấm chảy nhẹ qua tay, bước chân rát bỏng, sự mềm mại của dải màu xanh, sự hồ hởi đáng thương của con người quanh vùng nước nhỏ xíu ấy. Thành phố quá chật chội để chỉ một chút biển ghé vào cũng khiến người ta đổ xô tới, lười nhác cả tuần cũng không chán. Tôi lười nhác như thếở Nice, ở Zadar, hay Montpellier. Thế nhưng dần dần sự yêu thích dành cho biển không đơn điệu chỉ ở những resort đẹp đẽ hay cát vàng mộng mơ. Khi chúng tôi tới Cote sauvage, Cap Frehel ở Bắc Pháp hay cung đường Kerry dọc Ireland, chúng tôi biết những thứ gồ ghề quyến rũ hơn nhiều.Những vách đá bị xẻ dọc, xẻ ngang, bị ăn mòn, bị mài nhọn, bị rêu phủ, bị chim chóc cư ngụ, bị cá bám chân, một xã hội thiên nhiên thu nhỏ, đông đúc, bí ẩn, mời gọi.

Xứ Wales cũng đầy mời gọi. Những đường bờ biển hoang sơ khiến ta leo tới mệt mỏi nhưng tận hưởng. Sẽ là một ngày nào đó, khi tình yêu với biển chưa tàn.